Pod koniec 2021 roku Urząd Miasta Krakowa stanął przed ważnym pytaniem: czy polityka integracyjna miasta nadąża za rzeczywistością, która dynamicznie się zmienia? Rosnąca liczba nowych mieszkańców, zmieniające się potrzeby społeczności migranckich i nowe wyzwania dla administracji publicznej sprawiły, że konieczne stało się nie tylko zaktualizowanie Programu „Otwarty Kraków”, ale przede wszystkim jego rzetelna ocena.

To właśnie w tym miejscu zaczyna się nasza rola.

Ewaluacja, którą przeprowadziliśmy jako Żydowskie Stowarzyszenie Czulent, nie była jedynie formalnym podsumowaniem działań. Potraktowaliśmy ją jako proces watchdogowy – uważne, krytyczne przyglądanie się temu, jak polityki miejskie funkcjonują w praktyce. Interesowało nas nie tylko, co zostało zapisane w dokumentach i sprawozdaniach, ale przede wszystkim to, czy Program rzeczywiście był wykorzystywany przez Urząd Miasta jako narzędzie codziennej pracy i realnej zmiany.

Zamiast prostego katalogu działań, stworzyliśmy wielowymiarowy obraz funkcjonowania polityki miejskiej. Sięgnęliśmy po różne źródła – raporty, dokumenty urzędowe, rozmowy z osobami zaangażowanymi w realizację Programu, a także dane ilościowe. Dzięki połączeniu tych perspektyw mogliśmy nie tylko opisać działania, ale też zrozumieć ich rzeczywisty wpływ oraz wskazać miejsca, w których system nie działa tak, jak powinien.

W toku analizy okazało się, że kluczowe pytanie nie brzmi: „czy działania zostały zrealizowane?”, ale raczej: „czy zostały wykorzystane i czy mają znaczenie?”. To przesunięcie perspektywy pozwoliło nam zobaczyć Program „Otwarty Kraków” jako element szerszej polityki miejskiej – z jej ograniczeniami, napięciami i niewykorzystanym potencjałem.

Dlatego w raporcie zestawiliśmy nie tylko zadania zrealizowane i niezrealizowane, ale także przyjrzeliśmy się inicjatywom uznawanym za sukcesy oraz tym obszarom, które – mimo formalnej obecności w Programie – miały ograniczony wpływ na rzeczywistość miejską.

Nasze podejście ma charakter praktyczny i interwencyjny. Analizując konkretne rozwiązania – takie jak dostępność procedur administracyjnych czy jakość komunikacji urzędu – pokazujemy, jak polityki publiczne przekładają się (lub nie) na doświadczenie mieszkańców. W jednym z badań wykazaliśmy na przykład, że zdecydowana większość procedur administracyjnych jest napisana językiem trudnym do zrozumienia, co realnie ogranicza ich dostępność.

Ewaluacja nie kończy się jednak diagnozą. Jej integralną częścią są rekomendacje – konkretne, osadzone w danych propozycje zmian, które mogą zwiększyć skuteczność działań miasta i lepiej odpowiadać na potrzeby mieszkańców.

Ta publikacja pokazuje, jak rozumiemy pracę z politykami miejskimi. To nie tylko analiza, ale także odpowiedzialność – za jakość usług publicznych, za sposób wydatkowania środków i za to, czy przyjęte strategie rzeczywiście przekładają się na zmianę społeczną.

W tym sensie ewaluacja staje się narzędziem wpływu. I właśnie tak ją traktujemy.

Zachęcamy do zapoznania się z pełnym raportem: