Monitoring nienawistnych treści
Wybory prezydenckie w Polsce 2025
Antysemityzm i inne treści nienawistne w debacie wyborczej w internecie.
Wybory prezydenckie w 2025 roku przyniosły zmianę w sposobie obecności antysemityzmu w debacie publicznej. Treści o jednoznacznie antysemickim charakterze pojawiły się wprost w publicznych wypowiedziach kandydata na urząd Prezydenta RP i stały się elementem kampanii wyborczej.
To trzecia publikacja w serii monitoringów nienawistnych treści prowadzonych przez Stowarzyszenie Czulent podczas kampanii wyborczych. W badaniach dotyczących wyborów parlamentarnych w 2023 roku i wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku antysemityzm najczęściej przyjmował formę insynuacji, kodów językowych, aluzji historycznych i mitów spiskowych. W 2025 roku część tych przekazów została wprowadzona bezpośrednio do głównego nurtu debaty politycznej.
Raport analizuje nie tylko treści dotyczące Żydów i Izraela, ale także przekazy dotyczące Ukrainy i Ukraińców, osób uchodźczych oraz osób LGBT+. Pokazuje, jak poszczególne narracje łączyły się ze sobą i jak zmieniało się ich natężenie w kolejnych etapach wyborów.
Skala zjawiska
567 016
postów dotyczących Żydów i Izraela zidentyfikowano w analizowanym okresie.
25,33%
z analizowanych postów dotyczących Żydów i Izraela stanowiły treści o charakterze nienawistnym.
134 735
postów dotyczących Żydów i Izraela zawierało jednocześnie odniesienie do co najmniej jednego kandydata lub kandydatki.
115 191
postów dotyczących Ukrainy i Ukraińców zawierało odniesienia do kandydatów i kandydatek.
9,85% → 19,53%
tak wzrósł udział postów dotyczących Ukrainy i Ukraińców, które odnosiły się również do kandydatów – przed kampanią i w jej trakcie.
179 879
postów dotyczących osób LGBT+ objęto analizą w okresie od 1 marca do 15 czerwca 2025 roku.
Co pokazuje monitoring
Antysemityzm wszedł bezpośrednio do kampanii
Liczba treści antysemickich wyraźnie wzrosła po ogłoszeniu listy kandydatów oraz przed pierwszą turą wyborów. Wzrost ten był powiązany z publicznymi antysemickimi wypowiedziami Grzegorza Brauna i późniejszą intensywną dyskusją w internecie.
Wątki żydowskie zostały silnie powiązane z rywalizacją wyborczą
23,76% wszystkich postów dotyczących Żydów i Izraela zawierało odniesienie do co najmniej jednego kandydata lub kandydatki. Wśród takich wpisów największy udział miały treści dotyczące Grzegorza Brauna, Rafała Trzaskowskiego, Karola Nawrockiego i Sławomira Mentzena.
Narracje antyukraińskie stały się elementem rywalizacji wyborczej
W okresie kampanii niemal dwukrotnie wzrósł udział postów dotyczących Ukrainy i Ukraińców, które jednocześnie odnosiły się do kandydatów. Analiza pokazuje, że wzrost aktywności wokół części kandydatów wiązał się przede wszystkim z nasileniem przekazów nienawistnych lub dezinformacyjnych.
Różne uprzedzenia łączyły się w szersze narracje
W analizowanych treściach wątki antysemickie i antyukraińskie często współwystępowały, tworząc konstrukcje spiskowe przedstawiające różne grupy mniejszościowe jako element jednego zagrożenia.
Kampania wzmacniała istniejące narracje
Wysokie natężenie treści negatywnych i nienawistnych było widoczne również przed rozpoczęciem formalnej kampanii i po jej zakończeniu. Kampania działała przede wszystkim jako katalizator istniejących już narracji, zwiększając ich widoczność i intensywność.
Trzy kampanie, trzy etapy monitoringu
Raport dotyczący wyborów prezydenckich w 2025 roku zamyka trzyletni cykl obserwacji kampanii wyborczych. Kolejne badania pozwalają śledzić, jak zmieniają się treści nienawistne, jakie grupy są włączane do przekazów politycznych oraz jak uprzedzenia i dezinformacja funkcjonują w debacie internetowej.
Co wynika z badania
Wyniki monitoringu wskazują na potrzebę systemowego podejścia do treści nienawistnych i dezinformacyjnych w przestrzeni cyfrowej.
- zwiększenia odpowiedzialności aktorów politycznych za język używany w debacie publicznej;
- skuteczniejszych mechanizmów moderacji treści na platformach społecznościowych;
- rozwoju narzędzi monitorowania i analizy dużych zbiorów treści;
- wzmacniania edukacji medialnej i kompetencji pozwalających rozpoznawać mechanizmy dezinformacji oraz treści nienawistnych.
Działania te powinny uwzględniać jednocześnie ochronę wolności słowa i praw człowieka w przestrzeni cyfrowej.
Przeczytaj raport
Poznaj wyniki monitoringu, analizę treści dotyczących poszczególnych grup oraz dane pokazujące dynamikę nienawistnych przekazów podczas wyborów prezydenckich w 2025 roku.