Monitoring nienawistnych treści. Wybory do parlamentu europejskiego 2024

Publikacja stanowi drugą część pilotażowego monitoringu treści nienawistnych w internecie, realizowanego przez Żydowskie Stowarzyszenie Czulent. Raport koncentruje się na analizie dyskursu internetowego w trakcie kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku, ukazując skalę oraz dynamikę zjawiska mowy nienawiści w przestrzeni cyfrowej.

Badanie zostało przeprowadzone w kontekście kolejnej kampanii wyborczej następującej bezpośrednio po intensywnym cyklu wyborczym z 2023 roku. Pomimo relatywnie niższego zaangażowania użytkowników i uczestników życia politycznego, odnotowano wyraźny wzrost treści nienawistnych jeszcze przed formalnym rozpoczęciem kampanii, co wskazuje na utrzymującą się polaryzację społeczną i polityczną.

Wraz z rozpoczęciem kampanii wyborczej zaobserwowano systematyczny wzrost aktywności w mediach społecznościowych oraz konsekwentne zwiększanie się liczby treści o charakterze nienawistnym. Zjawisko to utrzymywało się przez cały okres kampanii, by wyraźnie osłabnąć po jej zakończeniu.

Raport pokazuje również, że mowa nienawiści w internecie ma charakter dynamiczny i rozprzestrzeniający się między grupami społecznymi. Treści skierowane przeciwko jednej grupie mniejszościowej często prowadzą do eskalacji nienawiści wobec innych. Szczególnie istotną obserwacją jest współwystępowanie treści antysemickich z narracjami antyukraińskimi i antyuchodźczymi, co wskazuje na powiązania między różnymi formami uprzedzeń w debacie publicznej.

Analiza danych wskazuje także, że treści dotyczące Żydów należały do najbardziej negatywnych – ponad 67% wpisów zawierało słowa o charakterze nienawistnym lub pogardliwym, co czyni tę grupę jedną z najbardziej narażonych na hejt w badanym okresie.

Publikacja podejmuje również szerszą refleksję nad rolą mediów społecznościowych w kształtowaniu postaw społecznych oraz wpływem kampanii wyborczych na eskalację uprzedzeń. Wskazuje, że mowa nienawiści może być wykorzystywana jako narzędzie mobilizacji politycznej, dezinformacji i pogłębiania konfliktów społecznych.

Raport zawiera analizę ilościową i jakościową danych, identyfikuje dominujące narracje oraz przedstawia kontekst społeczny i polityczny badanego zjawiska. Stanowi ważne źródło wiedzy dla instytucji publicznych, organizacji społecznych oraz wszystkich osób zaangażowanych w przeciwdziałanie mowie nienawiści i ochronę grup narażonych na dyskryminację.

Publikacja powstała w ramach projektu „Kompleksowa strategia przeciwdziałania antysemickiej mowie nienawiści w przestrzeni publicznej”, finansowanego przez Fundację Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość, realizowanego przez Żydowskie Stowarzyszenie Czulent przy wsparciu merytorycznym Centrum Badań nad Uprzedzeniami.

Niniejsza publikacja nie prezentuje stanowiska i opinii Fundacji Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość (EVZ).