Monitoring nienawistnych treści. Wybory do Parlamentu Europejskiego 2024

Publikacja stanowi drugą część pilotażowego projektu monitoringu mowy nienawiści w internecie, realizowanego przez Żydowskie Stowarzyszenie Czulent. Raport koncentruje się na analizie dyskursu internetowego w czasie kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku, ukazując zarówno skalę, jak i dynamikę mowy nienawiści w przestrzeni cyfrowej.

Badanie zostało przeprowadzone w kontekście kolejnej kampanii wyborczej następującej bezpośrednio po intensywnym cyklu wyborczym w 2023 roku. Pomimo relatywnie niższego poziomu zaangażowania użytkowników i aktorów politycznych, odnotowano wyraźny wzrost treści nienawistnych jeszcze przed oficjalnym rozpoczęciem kampanii, co wskazuje na utrzymującą się polaryzację społeczną i polityczną.

Wraz z rozpoczęciem kampanii wyborczej zaobserwowano systematyczny wzrost aktywności w mediach społecznościowych, któremu towarzyszył stały wzrost mowy nienawiści. Tendencja ta utrzymywała się przez cały okres kampanii i wyraźnie osłabła po jej zakończeniu.

Raport pokazuje również, że internetowa mowa nienawiści ma charakter dynamiczny i rozprzestrzenia się pomiędzy grupami społecznymi. Treści wymierzone w jedną grupę mniejszościową często prowadzą do eskalacji wrogości wobec innych. Szczególnie istotnym ustaleniem jest współwystępowanie treści antysemickich z narracjami antyukraińskimi oraz antyuchodźczymi, co podkreśla powiązania między różnymi formami uprzedzeń obecnych w debacie publicznej.

Analiza danych pokazuje ponadto, że treści dotyczące Żydów należały do najbardziej negatywnych — ponad 67% wpisów zawierało język nienawistny lub pogardliwy, co czyni tę grupę jedną z najczęściej atakowanych w analizowanym okresie.

Publikacja zawiera również szerszą refleksję nad rolą mediów społecznościowych w kształtowaniu postaw społecznych oraz wpływem kampanii wyborczych na eskalację uprzedzeń. Wskazuje, że mowa nienawiści może być wykorzystywana jako narzędzie mobilizacji politycznej, dezinformacji oraz pogłębiania podziałów społecznych.

Raport łączy analizę ilościową i jakościową, identyfikuje dominujące narracje oraz osadza wyniki badań w ich kontekście społecznym i politycznym. Stanowi cenne źródło wiedzy dla instytucji publicznych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz wszystkich podmiotów zaangażowanych w przeciwdziałanie mowie nienawiści i ochronę grup narażonych na dyskryminację.

Publikacja powstała w ramach projektu „Kompleksowa strategia przeciwdziałania antysemickiej mowie nienawiści w przestrzeni publicznej”, finansowanego przez Fundację Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość, realizowanego przez Żydowskie Stowarzyszenie Czulent przy wsparciu merytorycznym Centrum Badań nad Uprzedzeniami.

Niniejsza publikacja nie prezentuje stanowiska i opinii Fundacji Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość (EVZ).