Antysemityzm nie jest poglądem. Podręcznik dla edukatorów i edukatorek

Ta publikacja to kompleksowy podręcznik łączący analizę treści edukacyjnych z praktycznymi narzędziami dydaktycznymi. Pokazuje, jak w podręcznikach szkolnych przedstawiana jest społeczność żydowska i jakie narracje dominują, a następnie – w odpowiedzi na zidentyfikowane wyzwania – oferuje gotowe scenariusze zajęć opracowane przez ekspertów (edukatorów, historyków i psychologów). Publikacja skierowana jest do wykładowców akademickich pracujących ze studentami, nauczycieli, edukatorów oraz osób działających w edukacji nieformalnej – jako kompleksowy materiał do pracy z trudnymi tematami społecznymi.

Kompleksowa analiza podręczników szkolnych

Pierwsza część to pogłębiona analiza podręczników szkolnych, której celem było sprawdzenie, czy i w jaki sposób pojawia się w nich tematyka żydowska, jakie wątki dominują oraz czy Żydzi przedstawiani są jako część społeczeństwa czy jako „obcy” . Analiza opiera się na badaniu konkretnych cytatów i motywów, co pozwala uchwycić szerszy obraz narracji edukacyjnych. Wyniki pokazują m.in. dominację ujęć zbiorowych nad indywidualnymi oraz silną obecność tematów takich jak Holokaust, stereotypy czy przedstawianie Żydów jako ofiar. Ta część identyfikuje kluczowe wyzwania i luki w edukacji.

Scenariusze zajęć

Druga część publikacji stanowi odpowiedź na zdiagnozowane problemy. Zawiera scenariusze zajęć opracowane przez zespół ekspercki – edukatorów, historyków i psychologów, które są bezpośrednio osadzone w kontekście wyników analizy. Scenariusze te mają na celu m.in. zmianę postaw, rozwijanie refleksji krytycznej oraz pogłębienie wiedzy o historii i współczesności społeczności żydowskiej. Zostały zaprojektowane jako narzędzia:

• dla wykładowców akademickich pracujących ze studentami,
• do wykorzystania w edukacji formalnej,
• ale również skuteczne w edukacji nieformalnej, warsztatowej i społecznej.

Ich kluczową cechą jest to, że są dopasowane do konkretnych wyzwań zidentyfikowanych w analizie.

Publikacja ma charakter kompleksowy – łączy diagnozę z praktyką, analizę z działaniem. Nie ogranicza się do opisu problemu, ale proponuje konkretne rozwiązania dydaktyczne, zakorzenione w badaniach i doświadczeniu ekspertów.

To podejście – od analizy, przez identyfikację wyzwań, po narzędzia edukacyjne – jest typowe dla działań Stowarzyszenia Czulent, które łączy pracę badawczą, ekspercką i edukacyjną, tworząc rozwiązania odpowiadające na realne potrzeby społeczne i edukacyjne.

Publikacja powstała w ramach projektu „Antysemityzm nie jest poglądem” zrealizowanego w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG, a także ze środków The Kronhill Pletka Foundation, International Council of Jewish Women, Network of East-West Women oraz dzięki dotacji Kennetha Slatera, Allena Haberberga, Shaloma Levy i Michaela Traisona.

Projekt został objęty Honorowym Patronatem przez Rzecznika Praw Obywatelskich i Pełnomocnika Rządu do Spraw R.wnego Traktowania.