Diagnoza sytuacji mniejszości narodowych i etnicznych w Krakowie

Diagnoza potrzeb mniejszości w Krakowie – głos społeczności

Publikacja powstała w ramach realizowanego przez Żydowskie Stowarzyszenie Czulent – we współpracy z Fundacją Internationaler Bund Polska i Fundacją Instytut Polska–Ukraina – zadania na zlecenie Urzędu Miasta Krakowa, którego celem było partycypacyjne opracowanie rekomendacji do aktualizacji polityki integracji cudzoziemców oraz przedstawicieli mniejszości narodowych i etnicznych w Krakowie. Raport stanowi jeden z kluczowych elementów procesu aktualizacji Programu „Otwarty Kraków” i opiera się na bezpośrednich doświadczeniach osób liderskich ze społeczności mniejszościowych.

Diagnoza koncentruje się na doświadczeniach osób aktywistycznych i liderek oraz liderów społeczności mniejszościowych mieszkających w Krakowie. To ich perspektywa stanowi punkt wyjścia do analizy potrzeb, wyzwań i barier, z jakimi mierzą się na co dzień.

Najważniejsze pytanie brzmi: jakie są potrzeby społeczności mniejszościowe?

Raport pokazuje, że potrzeby te są wielowymiarowe – obejmują dostęp do usług publicznych, stabilność mieszkaniową, integrację społeczną, bezpieczeństwo oraz możliwość realnego uczestnictwa w życiu miasta. Jednocześnie wskazuje, że istniejące rozwiązania często nie odpowiadają na te potrzeby w sposób systemowy.

Między polityką a codziennością – gdzie pojawia się luka?

Choć ramy prawne gwarantują równość, ochronę przed dyskryminacją oraz prawo do zachowania tożsamości, praktyka funkcjonowania systemu wsparcia nie zawsze przekłada się na realne doświadczenia mieszkańców.
To napięcie między deklaracjami a rzeczywistością stanowi jeden z kluczowych wniosków raportu.

Raport porządkuje potrzeby w kilku kluczowych obszarach:

• dostęp do informacji i usług publicznych,
• sytuacja na rynku pracy,
• mieszkalnictwo i bezpieczeństwo socjalne,
• integracja społeczno-kulturowa,
• wsparcie instytucjonalne i współpraca z administracją.

To właśnie w tych obszarach koncentrują się zarówno wyzwania, jak i potencjalne rozwiązania.

Kluczowym elementem jest partycypacja.

Publikacja pokazuje, że skuteczna polityka integracyjna nie może być tworzona bez udziału samych zainteresowanych. To osoby należące do społeczności mniejszościowych inicjują proces współtworzenia programu, wnosząc wiedzę opartą na doświadczeniu – a nie tylko analizie danych.

Raport nie kończy się na opisie problemów – stanowi fundament dla dalszych prac nad rekomendacjami i aktualizacją Programu „Otwarty Kraków”. Wskazuje kierunki zmian, które mają prowadzić do bardziej inkluzywnej, dostępnej i skutecznej polityki miejskiej.

To także przykład naszego podejścia. W Żydowskim Stowarzyszeniu Czulent zaczynamy od słuchania – i przekładamy głosy społeczności na konkretne rozwiązania systemowe. Łączymy badania, partycypację i rzecznictwo, aby polityki publiczne były tworzone razem z tymi, których dotyczą.

Diagnoza została przygotowana w ramach powierzonego zadania publicznego: „Partycypacyjne opracowanie rekomendacji do aktualizacji polityki integracji cudzoziemców oraz przedstawicieli mniejszości narodowych i etnicznych w Krakowie – Partycypacyjne opracowanie aktualizacji Programu Otwarty Kraków”, które było prowadzone przez Żydowskie Stowarzyszenie Czulent, Internationaler Bund Polska oraz Fundację „Instytut Polska – Ukraina”, przy wsparciu Obserwatorium Wielokulturowości i Migracji.