Zintegrowany system monitorowania antysemickich przestępstw i mowy nienawiści oraz pomocy i wsparcia dla członków społeczności żydowskiej
W odpowiedzi na rosnące wyzwania związane z nasileniem ekstremizmu, nacjonalizmu oraz mowy nienawiści i przestępstw z nienawiści, Żydowskie Stowarzyszenie Czulent opracowało i wdrożyło kompleksowy, zintegrowany system pomocy i wsparcia dla członków społeczności żydowskiej. Działania te miały na celu zarówno wzmacnianie bezpieczeństwa osób narażonych na dyskryminację, jak i zwiększenie skuteczności przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez lepsze rozpoznanie ich skali i charakteru.
Projekt został zrealizowany we współpracy z Gminą Wyznaniową Żydowską w Warszawie i opierał się na najlepszych międzynarodowych standardach oraz sprawdzonych rozwiązaniach w obszarze monitorowania i reagowania na przestępstwa z nienawiści.
W ramach projektu Żydowskie Stowarzyszenie Czulent zrealizowało następujące kluczowe komponenty:
1. Opracowanie metodologii raportowania
Zespół ekspercki Stowarzyszenia, przy wsparciu międzynarodowej Rady Doradczej, opracował spójną i ujednoliconą metodologię raportowania przestępstw z nienawiści, incydentów antysemickich oraz mowy nienawiści. Metodologia została oparta na międzynarodowych dobrych praktykach i uwzględniała wdrożenie roboczej definicji antysemityzmu Międzynarodowego Sojuszu na rzecz Pamięci o Holokauście (IHRA), dostosowanej do polskiego porządku prawnego.
2. Budowa sieci lokalnych aktywistów i aktywistek
Utworzono Zespół Lokalnych Aktywistów i Aktywistek odpowiedzialny za raportowanie, gromadzenie, analizę oraz zarządzanie danymi. Członkowie zespołu wzięli udział w specjalistycznych szkoleniach prowadzonych przez ekspertów Żydowskiego Stowarzyszenia Czulent, obejmujących zarówno kwestie monitorowania incydentów, jak i wsparcia osób z doświadczeniem przestępstw z nienawiści. Program szkoleniowy został uzupełniony o komponent psychologiczny, przygotowany przez licencjonowanych specjalistów.
3. Uruchomienie platformy raportowania
Stowarzyszenie stworzyło i wdrożyło nowoczesną platformę internetową umożliwiającą zgłaszanie incydentów, przestępstw z nienawiści oraz mowy nienawiści w trybie online. Narzędzie to służyło również do systematycznego gromadzenia, analizowania i zarządzania danymi, w tym dotyczącymi dyskryminacji krzyżowej. Platforma opierała się na uznanych definicjach międzynarodowych, w szczególności definicji IHRA.
System wsparcia osób doświadczających przemocy motywowanej uprzedzeniami
W ramach projektu wdrożono system wsparcia oparty na podejściu skoncentrowanym na osobie, zapewniającym bezpieczeństwo, poufność oraz dostęp do adekwatnych form pomocy. System wykorzystywał zarówno zasoby lokalnych społeczności, jak i dostępne mechanizmy wsparcia dla osób doświadczających dyskryminacji i przestępstw z nienawiści.
Współpraca międzynarodowa i wdrażanie dobrych praktyk
Projekt zakładał aktywną współpracę międzynarodową, w tym udział w wizytach studyjnych, szkoleniach oraz procesach ewaluacyjnych. Dzięki temu eksperci Żydowskiego Stowarzyszenia Czulent wdrożyli sprawdzone rozwiązania stosowane w innych krajach, dostosowując je do polskiego kontekstu.
Analizy i raporty
Zgromadzone dane umożliwiły prowadzenie pogłębionych analiz oraz opracowywanie cyklicznych raportów dotyczących skali i charakteru przestępstw z nienawiści. Wyniki te stanowiły istotne narzędzie dla organów ścigania oraz decydentów na poziomie lokalnym i krajowym, wspierając podejmowanie trafnych decyzji oraz tworzenie spójnych polityk publicznych. Jednocześnie raporty pełniły funkcję narzędzia rzeczniczego, wzmacniając głos społeczności żydowskiej w Polsce.
Realizacja projektu potwierdziła kompetencje Żydowskiego Stowarzyszenia Czulent w zakresie tworzenia systemowych rozwiązań, łączących działania badawcze, rzecznicze i wsparciowe, a także jego rolę jako lidera w przeciwdziałaniu antysemityzmowi i przestępstwom z nienawiści.
Materiały i rezultaty projektu

[PDF]
Szerzenie nienawiści. Konsekwencje. Przeciwdziałanie. Penalizacja.
[PDF]
Jak wspierać osoby pokrzywdzone przestępstwem z nienawiści

Współpraca i wsparcie projekty
Partnerz:
- Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie
Wsparcie finansowe:
- Unia Europejskiej w ramach programu Prawa, Równość i Obywatelstwo na lata 2014-2020
- Fundacji Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość (EVZ).